مدرسه عبدالعزیز خان در اواسط قرن هفدهم و درست روبروی مدرسه الغ‌بیگ ساخته شد و در اندازه و طراحی از آن جلو زد. عبدالعزیز خان یکی از امیران سلسله اشترخانی بود؛ در فاصله چند قدم، می‌توان معماری دو دوره گورکانی و اشترخانی را با هم مقایسه کرد. مدرسه، هم در جزئیات داخلی، هم در تزئینات نما، با دیگر مدارس بخارا تفاوت دارد. رنگ‌بندی کاشی‌ها ترکیب زیبای بی‌نظیری است از نقوش نارنجی، طلایی، آبی آسمانی، سبز پسته‌ای و سفید. اگر از آرامگاه امیر اسماعیل سامانی چشم‌پوشی کنم، چشم‌نوازترین بنای بخارا، همین جاست...

ظاهرا سردر ورودی مدرسه با پرندگانی تزئین شده بود که به سوی خورشید در پرواز بودند؛ با از بین رفتن طرح اصلی، در چند سال اخیر، طرح خوش آب و رنگی جایگزین شده که در نوع خودش شاهکاری شگفت‌انگیز محسوب می‌شود؛ مدرسه، چهار ایوان و دو طبقه دارد. دورتادور حیاط، با حجره‌ها احاطه شده است. یک مسجد در هسته مرکزی بنا به چشم می‌خورد که محراب و سقف زیبا خیره کننده اما تخریب شده‌ای دارد و به موزه هنر کنده‌کاری چوب تبدیل گشته است. بخارا، در قرن ۱۶ تا ۱۸ به واسطه شکوفایی این صنعت و استفاده پرشمار از کنده‌کاری چوب در تزئین بناها، در تمام آسیای میانه مشهور بود.

 بیائید با هم به گوشه و کنار مدرسه سری بزنیم:

 

صد بار نمودی رخ با اين دل ديوانه

 يك بار دگر بنما اي دلبر جانانه

این‌جا رنگ‌ها می‌رقصند و می‌رقصانند...

مسجد و موزه عبدالعزیز خان

مدرسه الغ‌بیگ از قاب پنجره

نقوش زیبای سقف را بنگرید...

تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل...

آه از نهادمان برآمد!

و آخرین تصویر، شاهکار شکار رضاست...